4 MAYIS 2024 TAR\u0130HL\u0130 CO\u011eRAFYANIN \u00d6NEM\u0130, \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 VE DA\u011eLIK ALANLAR TEMALI TOPLANTI RAPORU<\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k Alanlar\u0131n\u0131n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve Y\u00f6neti\u015fimi Derne\u011fimiz, Aral\u0131k 2013 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. 10 y\u0131l\u0131 a\u015fan kutlamalar\u0131m\u0131z kapsam\u0131nda bug\u00fcn Co\u011frafyan\u0131n \u00d6nemi, \u0130klim De\u011fi\u015fiklikleri ve Da\u011fl\u0131k Alanlar konusunu T\u00fcrkiye \u00fczerinden \u00f6zellikle de\u011ferlendirmek istiyoruz. <\/p>\n\n\n\n
Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131za her birine \u015fahs\u0131m ve Dernek \u00fcyelerimiz ad\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 te\u015fekk\u00fcr ederim. <\/p>\n\n\n\n
Ba\u015flang\u0131\u00e7 Konu\u015fmac\u0131lar\u0131m\u0131z: Toplant\u0131 moderat\u00f6r\u00fc: Prof.Dr. Arife Karada\u011f <\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrs\u00fc Konu\u015fmac\u0131lar\u0131 <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Ru\u015fen KELE\u015e <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. F\u00fcsun BAYKAL <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Murat HAT\u0130PO\u011eLU <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Tanju TOSUN <\/p>\n\n\n\n
Dr. Emin KO\u00c7 <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. U\u011fur \u00d6M\u00dcRG\u00d6N\u00dcL\u015eEN<\/p>\n\n\n\n
Aysan SOYLU <\/p>\n\n\n\n
Toplant\u0131n\u0131n Konusu, Tarih ve Yer<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafyan\u0131n \u00d6nemi, \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Da\u011fl\u0131k Alanlar, 4 May\u0131s 2024, \u0130zmir<\/p>\n\n\n\n
Toplant\u0131 \u0130\u00e7eri\u011fi <\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k alanlarda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve co\u011frafyan\u0131n \u00f6nemini ele alan bu interaktif toplant\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc g\u00fcncel konularla ilgilidir. Ba\u015fta da\u011flar\u0131n do\u011fal co\u011frafya \u00f6zelliklerinin (su, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, y\u00fckselti, iklim vd) buralarda ya\u015fayanlar\u0131n kimli\u011fi, ekonomisi, hatta siyasi davran\u0131\u015flar\u0131na etkisi; da\u011flardaki zenginliklerin k\u0131rsal ya\u015famlar kadar da\u011f d\u0131\u015f\u0131ndaki ortamlarda ya\u015fayanlar\u0131 da do\u011frudan ilgilendirdi\u011fi; de\u011ferli ta\u015flar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bu co\u011frafyalar\u0131n daha da \u00f6nemli hale geldi\u011fi; T\u00fcrkiye\u2019de da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n kamu politikas\u0131ndaki yeri; da\u011flar\u0131 ve \u00e7evresini tan\u0131mada co\u011frafya e\u011fitiminin \u00f6nemi, idari co\u011frafyan\u0131n bir ders olarak okutulmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2019nin kamuoyu g\u00fcndeminde pek yeri olmayan bu kritik konular, konu\u015fmac\u0131lar ve alanlar\u0131nda uzman kat\u0131l\u0131mc\u0131larla birlikte interaktif bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafya Nedir?<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafya yery\u00fcz\u00fc, ili\u015fkiler ise fiziki co\u011frafyan\u0131n birimleri, elemanlar\u0131 ve olaylar\u0131; be\u015feri co\u011frafyan\u0131n insan ve faaliyetleri aras\u0131ndad\u0131r. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde neden-sonu\u00e7 ili\u015fkilerinde \u00e7oklu fakt\u00f6rlerin rol oynamas\u0131, co\u011frafyan\u0131n bu iki temel disiplinine ait konular\u0131 birbirinden ay\u0131rman\u0131n anlam\u0131n\u0131 azaltm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zgelimi do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel peyzajlar\u0131n olu\u015fumlar\u0131, ge\u00e7irdi\u011fi a\u015famalar\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 birka\u00e7 fakt\u00f6rle a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u0131sacas\u0131 modern co\u011frafya bug\u00fcn, karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131 mek\u00e2n eksenli olarak ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Daha a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, co\u011frafi mek\u00e2nlardaki do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel s\u00fcre\u00e7ler ile sosyo-mek\u00e2nsal sistemler, kal\u0131plar, etkiler ve etkile\u015fimlerin analizi ve sentezi bir arada yap\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr.G\u00f6zde Emekli <\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafya, en basit tan\u0131m\u0131yla insan ve mek\u00e2n ili\u015fkilerini inceleyen bir bilim dal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle co\u011frafya yery\u00fcz\u00fcn\u00fc insan\u0131n ya\u015fam alan\u0131 olarak ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Erin\u00e7 (1973), co\u011frafyay\u0131; mek\u00e2n (yer) \u00fczerindeki b\u00f6lgeleri, do\u011fal sistemleri, insanlar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel aktiviteleri inceleyen ve b\u00fct\u00fcn bunlar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri ara\u015ft\u0131ran bir bilim, Lacoste (1976), stratejik bir bilgi-bilim, Gregg ve Leinhardt (1994) ise yery\u00fcz\u00fcndeki olaylar\u0131n tarihsel geli\u015fimi ve da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile ili\u015fkilendiren bir bilim \u015feklinde tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde \u201cco\u011frafya birbirinden farkl\u0131 do\u011fal be\u015feri, ekonomik, tarihi ve sosyal ortam ve olgulardan kaynaklanan karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131, kendi ilke ve y\u00f6ntemlerine uygun olarak ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Y\u00f6ntem olarak di\u011fer bilim dallar\u0131ndan farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6steren, alan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, g\u00f6zlem, g\u00f6r\u00fc\u015fme, anket uygulamalar\u0131 sonucunda elde edilen verilerin harita, resim, diyagram ve grafiklerle neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi ve da\u011f\u0131l\u0131\u015f ilkeleri ile \u00e7ok boyutlu olarak sunabilen co\u011frafyaya ilgi giderek art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafyada konu, y\u00f6ntem ya da yakla\u015f\u0131m ne olursa olsun mek\u00e2n her zaman \u00f6nem ta\u015f\u0131makta, co\u011frafyan\u0131n ara\u015ft\u0131rma konular\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitlendirirken genellikle fiziki ve be\u015feri co\u011frafya olarak iki temel alana ayr\u0131larak irdelenmektedir. <\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan ile \u00e7evrenin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirini ne \u015fekilde etkiledi\u011fi co\u011frafyan\u0131n ve co\u011frafyac\u0131n\u0131n temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r (Erin\u00e7, 1973). \u0130nsan\u0131n mek\u00e2n\u0131 kullanma ve d\u00fczenlemesinde ekonomik, toplumsal ve siyasal faaliyetlerin etkili oldu\u011fu bu nedenle be\u015feri co\u011frafyan\u0131n olduk\u00e7a dinamik ve g\u00fcncel bir \u00e7al\u0131\u015fma konusu oldu\u011fu bilinmektedir. \u00d6nceki y\u00fczy\u0131llarda yerbilimi (fiziki co\u011frafya) ile geli\u015fen co\u011frafya g\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fclt\u00fcr-\u00e7evre ya da insan-\u00e7evre konular\u0131 ile dikkat \u00e7ekmektedir<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fal \u00e7evre unsurlar\u0131 ve olaylar\u0131 fiziki co\u011frafyan\u0131n, mek\u00e2n-insan ve insanlar aras\u0131 (k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131) ili\u015fkiler be\u015feri co\u011frafyan\u0131n ilgi alan\u0131 iken fiziki ve be\u015fer\u00ee y\u00f6nleri birlikte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde; co\u011frafya disiplinler aras\u0131 hatta Disiplinler\u00f6tesi bir gelene\u011fe sahiptir, co\u011frafi bilgiler aras\u0131nda keskin s\u0131n\u0131rlar \u00e7izmek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Zerrin Toprak Karaman <\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafyan\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve yukar\u0131da belirtilen \u00f6zelliklerinin \u00f6nemine vurgu yap\u0131larak, Floransa S\u00f6zle\u015fmesi olarak da bilinen, Avrupa Peyzaj S\u00f6zle\u015fmesi (ETS No:176) gibi, uluslararas\u0131 d\u00fczenlemeler geli\u015ftirilmi\u015ftir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir geli\u015fmenin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n, sosyal ihtiya\u00e7lar, ekonomik faaliyetler ve \u00e7evre aras\u0131ndaki ili\u015fkinin dengesine ve uyumuna dayand\u0131\u011f\u0131 vurgusuyla; Peyzaj\u0131n; k\u00fclt\u00fcrel, ekolojik, \u00e7evresel ve sosyal alanlarda kamu yarar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131; ekonomik faaliyetler i\u00e7in uygun ve korunmas\u0131, y\u00f6netimi ve planlamas\u0131 i\u015f olanaklar\u0131 yarat\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilecek \u00f6nemli bir kaynak olu\u015fturdu\u011fu not edilerek co\u011frafyan\u0131n ilgi alanlar\u0131n\u0131n \u00f6nemine farkl\u0131 takdimler geli\u015ftirilmi\u015ftir. Nitekim Peyzaj\u0131n yerel k\u00fclt\u00fcrlerin y\u00f6netimine \u00f6nemli bir katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu her yerdeki insan i\u00e7in: k\u0131rsal ya da kentsel alanlarda, y\u00fcksek kaliteli oldu\u011fu kadar bozulmu\u015f alanlarda, s\u0131radan oldu\u011fu kadar s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 g\u00fczellik olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f alanlar\u0131n da ya\u015fam kalitesinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu; Tar\u0131mda, ormanc\u0131l\u0131kta, end\u00fcstride, madencilikte, \u00fcretim tekniklerinin ve b\u00f6lge planlamas\u0131nda, kent planlamas\u0131nda, ula\u015f\u0131mda, altyap\u0131da, turizm ve rekreasyonda ve daha genel bir d\u00fczeyde d\u00fcnya ekonomisindeki de\u011fi\u015fimlerin bir\u00e7ok durumda peyzajlar\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 not ederek; Toplumun y\u00fcksek kalitedeki peyzajlar\u0131 sevmek ve peyzajlar\u0131n geli\u015fmesinde aktif olarak yer almak iste\u011fini kar\u015f\u0131lamak yan\u0131nda; Peyzaj\u0131n bireysel ve sosyal refah\u0131n en \u00f6nemli \u00f6\u011fesi oldu\u011funa ve bunun korunmas\u0131n\u0131n, y\u00f6netiminin ve planlamas\u0131n\u0131n toplumdaki her kesin hak ve sorumlulu\u011fu oldu\u011funa inanmak gerekti\u011fi ilkesel bir Avrupa Konseyi karar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bilindi\u011fi gibi T\u00fcrkiye Avrupa Konseyinin k\u0131demli bir \u00fcyesi olarak Peyzaj S\u00f6zle\u015fmesine taraf olmu\u015ftur.(Y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015f, 01.03.2004) https:\/\/www.coe.int\/en\/web\/conventions\/full-list?module=signatures-by-treaty&treatynum=176<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafya e\u011fitimi, disiplinleraras\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ve entelekt\u00fcel d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektirir. <\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafya bilimi k\u00fcresel, b\u00f6lgesel ve yerel g\u00fcndemi takip eder, g\u00fcncel sorunlara ilgi duyar ve \u015fu temel konularda ilgili ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 kapsam\u0131nda bilgi verir:<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcresel ili\u015fkiler a\u011f\u0131nda do\u011fal d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn ve topluluklar\u0131n de\u011fi\u015fimi, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 fiziki ve be\u015feri co\u011frafya alt dallar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 analiz etme,<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafi mek\u00e2n\u0131 \u015fekillendiren dinamik g\u00fc\u00e7lerin co\u011frafi alan t\u00fcketimi ve risk alt\u0131ndaki b\u00f6lgeler yaratmada rol\u00fc ve \u00f6nemini ortaya koyma,<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal ve mek\u00e2nsal hareketlili\u011fi (yer de\u011fi\u015ftirme) anlamada g\u00f6\u00e7 co\u011frafyas\u0131 ve turizm co\u011frafyas\u0131ndan yararlanma, <\/p>\n\n\n\n
K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve do\u011fal afetlerin nedenleri, k\u00fclt\u00fcrel tercihler \u00fczerindeki etkileri ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 klimatoloji ve do\u011fal afetler co\u011frafyas\u0131 ekseninde tart\u0131\u015fma,<\/p>\n\n\n\n
Pazar h\u00e2kimiyeti, bask\u0131, kontrol, siyasi irade ve uluslararas\u0131 ili\u015fkileri a\u00e7\u0131klamada siyasi co\u011frafyadan yararlanma,<\/p>\n\n\n\n
Y\u00f6netimsel sistemlerin olu\u015fumu, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sonlanmas\u0131n\u0131n arka plan\u0131ndaki nedenleri siyasi co\u011frafya, se\u00e7im co\u011frafyas\u0131 ve idari co\u011frafya yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla a\u00e7\u0131klama,<\/p>\n\n\n\n
\u00c7evresel alg\u0131, \u00e7evreyi kullanma ve koruma pratiklerini k\u00fclt\u00fcrel co\u011frafya, k\u00fclt\u00fcrel ekoloji ve davran\u0131\u015fsal co\u011frafya yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla ele alma,<\/p>\n\n\n\n
K\u0131rsal ve kentsel yerle\u015fimlerin sosyo-mek\u00e2nsal analizi, kentle\u015fmenin do\u011fal kaynaklar \u00fczerindeki etkileri analiz etme,<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyada salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n nerede, neden, nas\u0131l sorular\u0131na yan\u0131t verebilmek \u00fczere sa\u011fl\u0131k co\u011frafyas\u0131 ve medikal co\u011frafya yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndan yararlanma,<\/p>\n\n\n\n
\u0130deolojiler ve inan\u00e7lar ba\u011flam\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel kimliklerin co\u011frafi mek\u00e2nla ili\u015fkisini kurma,<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafi ara\u015ft\u0131rmalarda Co\u011frafi Bilgi Sistemlerini kullanma vd.<\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k Alanlar T\u00fcrkiye\u2019si <\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye bir da\u011fl\u0131k alan \u00fclkesidir. Hukuki bir da\u011f tan\u0131m\u0131 bulunmamaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin toplam 782.219,7269 km2 alan\u0131nda, da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n\u0131n 583.770,9139 km2 ba\u015fka bir ifadeyle %74,63\u2019\u00fc da\u011fl\u0131k aland\u0131r. \u00dclkemiz topraklar\u0131n\u0131n %50\u2019sinin 1000 metre, 2\/3\u2019\u00fc ise 500 metrenin \u00fczerinde ve ortalama y\u00fckseltisinin ise 1141 metre ile Asya K\u0131tas\u0131ndan fazla oldu\u011funu \u00e7al\u0131\u015fmalar ortaya koymu\u015ftur. Ayr\u0131ca \u00f6nemle belirtmek gerekir, Kat\u0131l\u0131m \u00d6ncesi Yard\u0131m Arac\u0131 K\u0131rsal Kalk\u0131nma Program\u0131 IPARD Programlar\u0131n\u0131n (2007-2013), (2014-2020) uygulamalar\u0131 kapsam\u0131ndaki projelerde, <\/p>\n\n\n\n
1000 metre rak\u0131mdan y\u00fcksek ya da rak\u0131m\u0131 500-1000 metre aras\u0131nda ve e\u011fimi ise %17\u2019den fazla olan alanlar, da\u011fl\u0131k alanlar olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
G\u00f6r\u00fclen o ki, tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k ve netle\u015ftirilmemi\u015f g\u00f6stergeler \u00fczerinden sadece Avrupa Birli\u011fi projelerine \u00f6zg\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar, idari olarak uygun de\u011fildir ve T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fczerinde uzla\u015f\u0131lm\u0131\u015f hukuki bir da\u011f tan\u0131m\u0131na acilen ihtiyac\u0131 bulunmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Da\u011flar, D\u00fcnya kara y\u00fczeyinin y\u00fczde 27’sini kaplamaktad\u0131r. D\u00fcnyada biyo\u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan en zengin 34 alandan 25\u2019i da\u011flarda bulunmakta ve da\u011flar insanl\u0131\u011f\u0131n yar\u0131s\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli su kaynaklar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Ancak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan risklerdeki art\u0131\u015f, da\u011flar\u0131n fiziki co\u011frafyas\u0131n\u0131, k\u0131rsal ya\u015famlar\u0131 ve sonu\u00e7ta gezegenimizi tehdit etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k alanlarda, do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ile ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fclen, be\u015feri ve toplumsal sermayenin geli\u015fimini sa\u011flamada, kamu y\u00f6netimlerinin hassasiyet g\u00f6stermelerini te\u015fvik amac\u0131yla da, Birle\u015fmi\u015f Milletler Te\u015fkilat\u0131 2002 y\u0131l\u0131n\u0131 resmi olarak \u201cUluslararas\u0131 Da\u011flar Y\u0131l\u0131\u201d olarak ilan etmi\u015ftir. Bu \u015fekilde da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n \u00f6nemine d\u00fcnyan\u0131n ilgisi \u00e7ekilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019nin ilgisi \u201cda\u011flara\u201d idari olarak \u00e7ekilememi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de kamu y\u00f6netimi te\u015fkilatlanmas\u0131nda \u201cDa\u011fl\u0131k Alan Y\u00f6netimi\u201d yerine \u00e7\u0131\u011f ve heyelan konular\u0131nda etkili \u201cDa\u011fl\u0131k Alan Y\u00f6netimi \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d birimin kurulmas\u0131, en son yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikle bu birime, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Toprak Muhafaza ve Havza Islah\u0131 Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde yer verilmesi, da\u011flar\u0131n arka planda kalan ve etkin olmayan bir y\u00f6netimle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Da\u011flar\u0131m\u0131z kontrol edilemeyen g\u00fcvenliksiz mek\u00e2nlar olmamal\u0131d\u0131r. Konunun \u00f6z\u00fc de buradad\u0131r. Da\u011flar\u0131n kamu, \u00f6zel ve sivil fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcnle\u015fik y\u00f6neti\u015fimi i\u00e7inde kontrol\u00fc idari olarak yap\u0131land\u0131r\u0131lacak kat\u0131l\u0131mc\u0131 modellere dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k alan yerle\u015fi\u011fi olarak da\u011f k\u00f6yl\u00fcs\u00fc resmi belgelerde veya raporlarda bu \u201cadla\u201d tan\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131ndan ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr de\u011fildir. 1982 Anayasas\u0131nda \u201cOrman ve Orman K\u00f6yl\u00fcs\u00fc\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Oysaki, idari de\u011fi\u015fimlerle de \u201cbelediyelerin k\u0131rsal mahallelerine\u201d (2021 y\u0131l\u0131 ) d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, kendi var ama ad\u0131 yok hale gelmi\u015ftir. Co\u011frafi olarak da\u011flar, kara ve k\u0131y\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131nda yer alma ve konumuna g\u00f6re s\u0131n\u0131r a\u015fan da\u011flar \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131ma y\u00f6n\u00fcyle de stratejik alanlard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de gerek ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2n ve ara\u00e7lar gerekse lojistik \u00f6nemi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da\u011flar\u0131n, idari a\u00e7\u0131dan merkez konumuna al\u0131nmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Gerek etkin da\u011f y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve gerekse Avrupa da\u011fl\u0131k alan belediyeleri ile s\u0131n\u0131r \u00f6tesi i\u015fbirli\u011fini de kolayla\u015ft\u0131racak \u201cDa\u011fl\u0131k Alan Belediyeler Birli\u011fi\u201d gibi yap\u0131lanmalara ihtiya\u00e7 bulunmaktad\u0131r. Toplumsal alg\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in takvimlere de 11 Aral\u0131k D\u00fcnya Da\u011flar G\u00fcn\u00fc olarak i\u015flenmelidir. <\/p>\n\n\n\n
Kamu d\u00fczeni a\u00e7\u0131s\u0131ndan da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n hukuk ili\u015fkisi \u00e7ok \u00f6nemli ve geli\u015ftirilmeyi gerektirmektedir. Bir\u00e7ok konunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n hukuksal analizi \u00f6nemli olup, bu konular ayni zamanda n\u00fcfus dengesi, yaban hayat\u0131 korunmas\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve tabiat varl\u0131klar\u0131 gibi konularla yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir da\u011fl\u0131k alan y\u00f6netimi modeli geli\u015ftirilmelidir. Da\u011f\u0131 da\u011f yapan sadece fiziksel \u00f6zellikleri de\u011fildir ayr\u0131ca di\u011fer k\u00fclt\u00fcrel ve do\u011fal miras a\u00e7\u0131s\u0131ndan da de\u011ferlendirilmesi gerekir. Toplum talep ederse hukuk bu geli\u015fmelerden etkilenebilir <\/p>\n\n\n\n
Da\u011f y\u00f6netiminin, orman y\u00f6netiminden ayr\u0131 tutulmas\u0131 ve se\u00e7ilmi\u015f \u00f6zellikli da\u011flar i\u00e7in, \u00f6zel bir y\u00f6netim birimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gerekliliktir. Nitekim uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda da da\u011fl\u0131k b\u00f6lgeler konusu insan haklar\u0131 ve y\u00fcksek \u00e7evre kalitesini sa\u011flama ortakl\u0131\u011f\u0131nda yer almaktad\u0131r. Da\u011flar\u0131m\u0131z maden ve do\u011fa zenginli\u011fine sahiptir. Kamu politikalar\u0131nda da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirilmesi \u00f6nemlidir. Da\u011fl\u0131k alan etkin y\u00f6netimi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ormanlar\u0131 yak\u0131p ta\u015f arayanlar da bir sorun alan\u0131d\u0131r. Yer alt\u0131 zenginli\u011fimiz heba olmaktad\u0131r. Uzmanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 dikkate alarak gerekli bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u0130klim de\u011fi\u015fikleri ba\u011flam\u0131nda, da\u011f ve da\u011fl\u0131k alanlar afet y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6neme sahiptir. Giderek da\u011f yerle\u015fikli\u011finin artmas\u0131, da\u011flarda meydana gelen afetlere m\u00fcdahaleye uygun etkin planlamalar ve araziye uygun kullan\u0131mda ergonomik ara\u00e7, gere\u00e7 ve i\u015f makinalar\u0131 tasarlanmas\u0131 gereklili\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
K\u0131ymetli ta\u015flara sadece s\u00fcs ta\u015f\u0131 olarak de\u011fer verilmemelidir. \u00d6rne\u011fin bilinen en sert materyallerden olan Elmas y\u00fcksek dozda radyasyondan etkilenmedi\u011fi gibi, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini de tetiklememektedir. M\u00fckemmel bir iletken olan elmas, iyi bir \u0131s\u0131 yans\u0131t\u0131c\u0131 ve en iyi saydam maddedir. \u0130n\u015faat m\u00fchendisli\u011fi, n\u00fckleer m\u00fchendislik ve t\u0131p alan\u0131nda da kullan\u0131m alan\u0131 bulunmaktad\u0131r. Uzmanlar\u0131m\u0131z\u0131n bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nemsenmelidir. <\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Ru\u015fen Kele\u015f<\/p>\n\n\n\n
\u0130l Olmada Aranan \u00d6l\u00e7\u00fctler<\/p>\n\n\n\n
\u0130l\u00e7elerin il olmas\u0131nda aranan \u00f6l\u00e7\u00fctler \u00e7ok genel \u00e7izgileriyle Anayasan\u0131n 126. Maddesinde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Ekonomik ko\u015fullar\u0131n ve kamu hizmetinin gerekleri yan\u0131nda, co\u011frafya durumu da bunlar aras\u0131ndad\u0131r. Ne var ki, bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerden her birinin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde tan\u0131mlanmam\u0131\u015f ve i\u00e7eriklerinin belirlenmemi\u015f olmas\u0131, siyasal iktidarlar\u0131n, il olma yar\u0131\u015f\u0131ndaki il\u00e7eleri kimi zaman partizanca ve keyfi yakla\u015f\u0131mlarla \u00f6d\u00fcllendirebilmelerine f\u0131rsat vermektedir. Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, il olmak i\u00e7in kuyrukta bekleyen \u00e7ok say\u0131da il\u00e7enin il yap\u0131labilmesinde \u00e7a\u011f\u0131n gereklerin uygun d\u00fczenlemeler yap\u0131labilmesi, aralar\u0131nda co\u011frafi durum da d\u00e2hil oldu\u011fu halde Anayasa\u2019daki \u00f6l\u00e7\u00fctlere nesnel ve rasyonel i\u00e7erikler kazand\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bunun da yolu, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, ilgili bakanl\u0131klarla, bilim ve ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131yla, meslek odalar\u0131yla yak\u0131n bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bu \u00f6l\u00e7\u00fctlere nesnel ve g\u00fcven verici bir nitelik kazand\u0131rmak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Dr. Emin Ko\u00e7<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya co\u011frafyas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da\u011flar olu\u015fturmaktad\u0131r. Da\u011flar\u0131n mitolojilere dahi konu olan \u00f6nemi ve hayata kaynakl\u0131k etme i\u015flevi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeterince dikkate al\u0131nmamaktad\u0131r. Bu nedenle da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n korunmas\u0131 kent hayat\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayacak ve do\u011fal hayat, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, n\u00fcfus dengesi, alt yap\u0131 yetersizli\u011fi vb. her t\u00fcrl\u00fc sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc da\u011flara has bir y\u00f6netim modelinin benimsenmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bu y\u00f6netim modelinin belirlenmesi ise \u00f6ncelikle olarak bir da\u011f mevzuat\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Hukukumuzda ba\u011f\u0131ms\u0131z da\u011f mevzuat\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi var olan d\u00fczenlemelerimizde de da\u011f, da\u011fl\u0131k alan vurgusu yok denecek kadar azd\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir da\u011f mevzuat\u0131n\u0131n veya konu \u00f6zelinde (da\u011fl\u0131k alanlara has) mevzuat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Mevzuat\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra da\u011fl\u0131k alan y\u00f6netimi ile yetkili ve g\u00f6revli ba\u011f\u0131ms\u0131z idari birimlerin kurulmas\u0131 gerekmektedir. Bu idari birim\/birimler merkezden y\u00f6netim i\u00e7erisinde olabilece\u011fi gibi yerinden y\u00f6netim ilkesine uygun ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kamu t\u00fczel ki\u015fisi \u015feklinde de olabilir. Da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n toplu ve bireysel kullan\u0131ma tabi olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kamu mallar\u0131 hukukunun temel ilkeleri da\u011fl\u0131k alanlar i\u00e7in ge\u00e7erli olsa da da\u011fl\u0131k alanlara has \u00f6zel ilkeler ve d\u00fczenlemelerin gereklili\u011fi de mutlakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu alanlar\u0131n zenginli\u011fine binaen bireysel kullan\u0131m olanaklar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve \u00e7e\u015fitlendirilmelidir. Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir co\u011frafi alan\u0131n\u0131n sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve iktisadi getirisi\/olanaklar\u0131 dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Murat Hatipo\u011flu<\/p>\n\n\n\n
K\u0131ymetli ta\u015flar \u00fclkemizin zenginli\u011fini olu\u015fturan kaynaklard\u0131r. Jeolojik devirlerin ve olu\u015fumlar\u0131n b\u00fct\u00fcn safhalar\u0131na\/evrelerine tan\u0131kl\u0131k eden T\u00fcrkiye\u2019nin yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc zenginlikleri bu nedenle zengin ve \u00e7e\u015fitlidir. Mavi safirimiz bile var. Yakutumuz vb k\u0131ymetli ve yar\u0131 k\u0131ymetli ta\u015flar zenginli\u011fimiz olarak bilinmemektedir. Hatta \u201cGem Safari ( Da\u011flarda s\u00fcs ta\u015f\u0131 arama ve \u00e7\u0131karma hobisi) turizmi i\u00e7in d\u00fcnyada \u00e7ok \u00f6nemli bir aktivite imk\u00e2n\u0131 yaratmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ta\u015flar\u0131n listesi ve akreditasyonu tam olarak yap\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemiz da\u011flar\u0131 bilinen haliyle 45 tip de\u011ferli s\u00fcs ta\u015f\u0131 ba\u015fka bir ifadeyle endemik sadece T\u00fcrkiye\u2019de da\u011flar\u0131nda bulunan ender ta\u015flar i\u00e7inde 6 ta\u015f : Gem Diaspor (Diaspor kristali de, d\u00fcnyada sadece T\u00fcrkiye’de \u00e7\u0131kar\u0131lan de\u011ferli ta\u015flardan. 9 farkl\u0131 renk ge\u00e7i\u015fiyle g\u00f6z kama\u015ft\u0131rmakta ve m\u00fccevher sekt\u00f6r\u00fcnde p\u0131rlantaya alternatif olarak g\u00f6sterilmektedir. Diaspor kristali, d\u00fcnyada sadece Mu\u011fla’n\u0131n Milas il\u00e7esindeki madenden \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.)Mor Jade (T\u00fcrkiyenit), Kammererit (Anatolit), Maun \u015feritli Obsidyen, Karbon Karas\u0131 (Oltu Ta\u015f\u0131) ve Sepiolit (L\u00fcleta\u015f\u0131) olarak bilinmektedir. De\u011ferli s\u00fcs ta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n toplam vergi de\u011feri yakla\u015f\u0131k 50 milyar ABD dolar\u0131 civar\u0131nda tahminlenmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131lan\u00a0 16 ta\u015fa sadece T\u00fcrk\u00e7e isim verilmi\u015ftir. Bu 16 ta\u015f; elmas, yakut, z\u00fcmr\u00fct, akik, zebercet, necef ta\u015f\u0131, inci, mercan, oltu ta\u015f\u0131, l\u00fcle ta\u015f\u0131, sedef, fildi\u015fi, kehribar, ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f a\u011fa\u00e7 ve mihenk ta\u015f\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere \u00e7ok zengin de\u011ferli ta\u015f kaynaklar\u0131m\u0131z bulunmaktad\u0131r. Bir\u00e7ok k\u0131ymetli ta\u015f\u0131m\u0131z\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k ancak 8 ta\u015f\u00a0 tan\u0131nmaktad\u0131r ve bu nedenle vergi kayna\u011f\u0131m\u0131z da s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmaktad\u0131r. Bu 8 ta\u015f ise Elmas, P\u0131rlanta, Yakut, Safir, Z\u00fcmr\u00fct, Topaz, Zebercet ve \u0130ncidir. \u00dclke zenginli\u011fimiz,\u00a0 marka de\u011feri olan ta\u015flar ihmal edilmektedir.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. F\u00fcsun Baykal <\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyam\u0131z bug\u00fcn iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, do\u011fal afetler, salg\u0131n hastal\u0131klar, g\u0131da ve enerji krizleri, n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7\u00f6lle\u015fme, biyolojik \u00e7e\u015fitlilikte kay\u0131plar, ekosistemlerin bozulmas\u0131, g\u00f6\u00e7 ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z kentle\u015fme gibi \u00e7ok say\u0131daki sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu sorunlardan en \u00e7ok etkilenen yerlerin ba\u015f\u0131nda da\u011fl\u0131k b\u00f6lgeler ve yerle\u015fikleri gelmekte, k\u0131rsal ya\u015famlar\u0131 tehdit eden sorunlar\u0131n ana kaynaklar\u0131 \u015fu gruplara ayr\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
(\u0131) Da\u011flara g\u00f6\u00e7, (\u0131\u0131) Da\u011flardan d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6\u00e7, (\u0131\u0131\u0131) Ekonomik yoksunluklar, (\u0131v) Teknik ve sosyal altyap\u0131da hizmet yetersizlikleri, (v) \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve do\u011fal afetler vd. B\u00fct\u00fcn bu sorunlar; g\u00f6\u00e7, n\u00fcfus, k\u0131rsal- kentsel yerle\u015fim, k\u00fclt\u00fcr, ula\u015f\u0131m, enerji, tar\u0131m, turizm, jeomorfoloji, iklim, do\u011fal afetler vd. temelinde co\u011frafi disiplinler taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. K\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve do\u011fal afetlerin da\u011f ortamlar\u0131n\u0131 ve da\u011f topluluklar\u0131n\u0131 ciddi \u015fekilde tehdit etti\u011fi ve olumsuz etkilerin (buzullar\u0131n erimesinin ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131 daraltmas\u0131, ekstrem iklim ko\u015fullar\u0131n\u0131n su kaynaklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na yol a\u00e7arak da\u011f tar\u0131m\u0131n\u0131 geriletmesi vd.) gelecek y\u00fczy\u0131lda daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir (olumsuz senaryo). <\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 zamanda bu olumsuz etkiler, da\u011flar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131nda ya\u015fayanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lan kaynaklar\u0131n kullan\u0131labilirli\u011fini ve miktar\u0131n\u0131 da de\u011fi\u015ftirece\u011finden \u00e7ok geni\u015f bir co\u011frafyada, \u00e7ok katmanl\u0131, birbirini tetikleyen ciddi sorunlar \u00e7\u0131kabilecektir. Di\u011fer taraftan, Pandemik hastal\u0131klardan ka\u00e7\u0131\u015f, g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortam aray\u0131\u015flar\u0131, aktif ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f tatillerin y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesi, insanlar\u0131n da\u011flara olan ilgisini art\u0131rmakta, d\u0131\u015fardan da\u011flara g\u00f6\u00e7\u00fcn k\u0131rsal ya\u015famlar\u0131 nas\u0131l etkileyece\u011fi konusunda olumlu g\u00f6r\u00fc\u015fler de bulunmaktad\u0131r ki da\u011flarda yeni sakinleri kar\u015f\u0131lamaya ve yeni hizmetler geli\u015ftirmeye odaklan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Bu noktada da\u011flar\u0131n gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek, yaln\u0131zca da\u011flarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamal\u0131 t\u00fcm yeni geli\u015fmelere k\u00fcresel perspektiften bak\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fan Albayrak : Makine M\u00fchendisi<\/p>\n\n\n\n
Co\u011frafya, insanl\u0131k i\u00e7in sadece harita \u00e7izmek veya yerleri tan\u0131mlamak anlam\u0131na gelmez; ayn\u0131 zamanda ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131, ekonomilerimizi ve k\u00fclt\u00fcrlerimizi \u015fekillendiren temel bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Co\u011frafyan\u0131n \u00f6nemi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve da\u011fl\u0131k alanlar gibi konular, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en acil ve \u00f6nemli konusudur. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, d\u00fcnya genelinde ciddi sonu\u00e7lara yol a\u00e7an bir tehdittir. Artan s\u0131cakl\u0131klar, ekstrem hava olaylar\u0131, deniz seviyelerinin y\u00fckselmesi ve do\u011fal ya\u015fam \u00fczerindeki olumsuz etkileriyle, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gezegenimizin dengesini ciddi \u015fekilde bozmaktad\u0131r. Co\u011frafi konumlar\u0131m\u0131z, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerini farkl\u0131 \u015fekillerde deneyimlememize neden olur; baz\u0131 b\u00f6lgelerde kurakl\u0131k ve su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 artarken, di\u011fer baz\u0131 b\u00f6lgelerde sel, su bask\u0131nlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Da\u011fl\u0131k alanlar, d\u00fcnyan\u0131n ekosistemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir rol oynar. Bu b\u00f6lgeler, su kaynaklar\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak hizmet eder, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi korur ve bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fcn ya\u015fam alan\u0131d\u0131r. Da\u011fl\u0131k alanlar\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden etkilenmektedir. Artan s\u0131cakl\u0131klar, buzullar\u0131n erimesi ve do\u011fal afetler, bu alanlardaki ekosistemleri \u00f6zellikle de da\u011f yerle\u015fiklerini, tar\u0131m ve su kaynaklar\u0131n\u0131 da olumsuz etkilemektedir. <\/p>\n\n\n\n
\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede ve da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n korunmas\u0131nda, uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefleri b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. E\u011fitim, bilin\u00e7lendirme ve \u00e7evresel koruma \u00e7abalar\u0131 da bu s\u00fcre\u00e7te kilit rol oynamaktad\u0131r. Yerel topluluklarla i\u015fbirli\u011fi yaparak, bu b\u00f6lgelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek ve ekosistemleri korumak da \u00f6nemlidir. Da\u011fl\u0131k ekosistemler, y\u00fcksek rak\u0131ml\u0131 alanlarda bulunan ve di\u011fer ekosistemlerden belirgin \u015fekilde farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren \u00e7e\u015fitli bitki ve hayvan t\u00fcrlerini bar\u0131nd\u0131ran habitatlard\u0131r. Bu ekosistemler, d\u00fcnyan\u0131n biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011finin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur ve bir\u00e7ok \u00f6nemli ekolojik rol\u00fc \u00fcstlenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak, da\u011fl\u0131k ekosistemler d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131rlar. Ancak iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi k\u00fcresel tehditler, bu ekosistemleri ciddi \u015fekilde etkiler ve koruma \u00e7abalar\u0131n\u0131 daha da acil hale getirir.<\/p>\n\n\n\n
Hatice Suna Kocag\u00fcl; \u0130zmir Valili\u011fi \u0130l Sosyal Et\u00fcd Proje M\u00fcd\u00fcr\u00fc, \u0130l GAMER M\u00fcd\u00fcr\u00fc<\/p>\n\n\n\n
\u0130dari co\u011frafyan\u0131n kamu y\u00f6netimi m\u00fcfredat\u0131na al\u0131nmas\u0131 konusunu kesinlikle \u00f6nemlidir. Gerek g\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fcyle ve gerekse afet y\u00f6netimi, kriz y\u00f6netimi yan\u0131nda k\u00fclt\u00fcr ve turizmin geli\u015ftirilmesi, gerekse sosyoekonomik \u00e7al\u0131\u015fmalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kamu y\u00f6neticilerinin haritay\u0131 her y\u00f6n\u00fcyle avucunun i\u00e7i gibi bilmesi gerekmektedir Da\u011f fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131, da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve y\u00f6neti\u015fimi ile ilgili bu zamana kadar de\u011ferli hocalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan m\u00fcktesebat de\u011ferlendirilerek daha geni\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma ile \u00e7\u00f6z\u00fcmlere y\u00f6nelik teklifler ortaya \u00e7\u0131karma, pilot b\u00f6lgelerde \u00f6rnek projeler geli\u015ftirme gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar, toplumun ve karar vericilerin dikkatine sunulmal\u0131 ve g\u00fcndemlerine al\u0131nmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u011fr\u0131nda saklanan zenginliklerimizin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda, de\u011ferlendirilmesinde yerle\u015fik halk\u0131n \u00f6zellikle gen\u00e7lerin d\u00e2hil edilmesi, hem e\u011fitim hem istihdam a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu anlamda y\u00f6nlendirilmeleri, hem koruma hem sahiplenme, hem de insan kayna\u011f\u0131n\u0131n do\u011fru kullan\u0131lmas\u0131 ile bozulmadan geli\u015fimin de yolu a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. U\u011fur \u00d6m\u00fcrg\u00f6n\u00fcl\u015fen <\/p>\n\n\n\n
\u0130dari co\u011frafya, devletlerin egemenlikleri alt\u0131ndaki \u00fclke arazilerinin y\u00f6netiminin (idari kademelenme ve b\u00f6l\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn) co\u011frafi temellerini ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan ve idari d\u00fczenlemelerin co\u011frafi yap\u0131ya uygunlu\u011funu inceleyen bir bilim dal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, m\u00fclki idare kademelenmesi ve b\u00f6l\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc ile co\u011frafya aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. Bir yandan yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri, iklim \u00f6zellikleri, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, toprak yap\u0131s\u0131, sulak alanlar, do\u011fal afetler gibi fiziki co\u011frafya ile ilgili unsurlar di\u011fer yandan n\u00fcfus ve n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu, i\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7ler, etnik, dinsel ve k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar, sanayile\u015fme, turizm gibi sosyo-ekonomik unsurlar bu ili\u015fkiyi etkileyen unsurlard\u0131r. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve idari co\u011frafya aras\u0131ndaki ili\u015fki de olduk\u00e7a \u00f6nemlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, farkl\u0131 co\u011frafi b\u00f6lgelerdeki insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 derinden etkileyen bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131, ya\u011f\u0131\u015f rejimindeki de\u011fi\u015fiklikler, ekstrem hava olaylar\u0131 gibi fakt\u00f6rlerle kendini g\u00f6sterir. Bu de\u011fi\u015fiklikler, idari co\u011frafyan\u0131n y\u00f6netimini, kaynak kullan\u0131m\u0131n\u0131, kalk\u0131nma stratejilerini ve toplumsal d\u00fczenlemeleri etkiler. Bu etkilerle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetlerin su kaynaklar\u0131 y\u00f6netimi, da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n y\u00f6netimi, tar\u0131m ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi, do\u011fal afet y\u00f6netimi, g\u00f6\u00e7 y\u00f6netimi, temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 alanlar\u0131nda uygun politika ve stratejileri geli\u015ftirmeleri gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda siyaset\u00e7iler ve idareciler co\u011frafya bilmek zorundad\u0131rlar \u00dcniversitelerin \u00f6zellikle kamu y\u00f6netimi b\u00f6l\u00fcmlerinin ders programlar\u0131nda idar\u00ee co\u011frafya, iktisadi co\u011frafya, T\u00fcrkiye Co\u011frafyas\u0131 derslerine yeniden yer verilmelidir. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen hizmet-i\u00e7i e\u011fitimlerde m\u00fclki idare amiri olarak g\u00f6rev yapacaklar\u0131n y\u00f6netecekleri mek\u00e2nlar\u0131 tan\u0131malar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan mutlaka idar\u00ee co\u011frafya konular\u0131 ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kayhan Kavas; Emekli Vali<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin en geni\u015f alan\u0131n\u0131 kapsayan da\u011fl\u0131k alanlarla ilgili hukuki ve y\u00f6netsel yeterli d\u00fczenlemelerin olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7ok faydal\u0131 olup, buna benzer \u00e7al\u0131\u015fmalar geli\u015ftirilmelidir. <\/p>\n\n\n\n
Servet Erta\u015f; \u0130Z-AFED Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n biyolojik \u00e7e\u015fitlilik, su kaynaklar\u0131, enerji, maden gibi do\u011fal kaynaklar olarak hayat\u0131m\u0131za sundu\u011fu t\u00fcm nimet ve faydalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ekolojik dengenin korunmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan da hayati bir \u00f6neme sahip oldu\u011fu yads\u0131namaz.<\/p>\n\n\n\n
Bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve a\u011fa\u00e7lar sayesinde, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkilerinin, betonla\u015fmaya bo\u011fulmu\u015f kent merkezinden daha az hissedilir olmas\u0131 da da\u011fl\u0131k alanlar\u0131 avantajl\u0131 hale getirmektedir. Bu \u00f6zelli\u011fi sayesinde ve \u00e7o\u011funlukla sert kaya\u00e7 olu\u015fumuna tabi zemin \u00f6zellikleri nedeniyle de, jeolojik kaynakl\u0131 afetlere \u00f6zellikle depreme kar\u015f\u0131 daha diren\u00e7li olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksektir. Fay hatlar\u0131 \u00fczerinde bulunsalar bile deprem (sekonder) dalgalar\u0131n\u0131n da\u011fl\u0131k alanlar\u0131n sert kaya\u00e7 zeminlerinden, al\u00fcvyon zeminlere nispeten daha h\u0131zl\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkiye sebep olmadan ge\u00e7ebilecekleri, yer bilimciler taraf\u0131ndan da ifade edilmektedir. <\/p>\n\n\n\n
Da\u011fl\u0131k alanlar, afet y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ayr\u0131ca ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Da\u011flarda meydana gelecek farkl\u0131 tiplerde afetlere m\u00fcdahaleye uygun planlamalar yap\u0131lmal\u0131 ve buna uygun e\u011fitimler verilmelidir. Ayr\u0131ca kentsel afetlere m\u00fcdahale i\u00e7in kullan\u0131lan ara\u00e7, gere\u00e7, Ki\u015fisel Koruyucu Donan\u0131m (KKD) ve i\u015f makinalar\u0131n\u0131n; da\u011fl\u0131k alanlarda i\u015flevsiz kalabilece\u011fi ihtimali g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131, daha kompakt ve amfibi tasar\u0131mlar geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Aysan SOYLU; Y\u00fcksek G\u0131da M\u00fchendisi <\/p>\n\n\n\n
Kullanabilece\u011fimiz su varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fcnyadaki toplam su i\u00e7inde sadece %0,78 oran\u0131nda oldu\u011funu biliyor musunuz? Da\u011flarda kar yoksa hayat da yok\u2026<\/p>\n\n\n\n
Hepimiz d\u00fcnyan\u0131n \u00be \u2018\u00fcn\u00fcn suyla kapl\u0131 oldu\u011funu biliriz. Bilgi do\u011fru, ama bu suyun %97,5\u2019i okyanus ve denizlerde, yani tuzlu. Kalan tatl\u0131 suyun %68,7\u2019si buzullarda geriye kalan su, yer \u00fcst\u00fc ve alt\u0131 olmak \u00fczere toplam suyun %0,78\u2019i. Nicel de\u011ferler \u00fczerinden bilimsel olarak ifade etmek gerekirse \u201c\u00dclkemiz, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerinin yo\u011fun olarak hissedilece\u011fi Akdeniz iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda yer almakta olup iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin olumsuz etkilerinden en fazla etkilenecek \u00fclkeler aras\u0131nda kabul edilmektedir. Havzalar\u0131m\u0131zdaki su varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak gelecekte nas\u0131l etkilenece\u011fine ili\u015fkin projeksiyonlar n\u00fcfusumuz %25 artarken, su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fcz y\u0131l i\u00e7erisinde y\u00fczde 30'a varan oranlarda azalabilece\u011fini g\u00f6stermektedir.\u201d Yani b\u00f6yle giderse suyumuz bitiyor. Su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 veya stres durumunu tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan uluslararas\u0131 Falkenmark g\u00f6stergesine g\u00f6re ile \u00fclkemiz k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte 2023 verilerine g\u00f6re y\u0131ll\u0131k 1.313 m 3 ki\u015fi ba\u015f\u0131 kullan\u0131labilir su miktar\u0131 su stresi alt\u0131ndaki b\u00f6lgeler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. (Bu say\u0131 daha 2020 y\u0131l\u0131nda 1348 m 3 \u2019t\u00fc.)<\/p>\n\n\n\n
2023 y\u0131l\u0131 itibariyle yakla\u015f\u0131k 85 milyon n\u00fcfusumuza g\u00f6\u00e7menleri ve 50 milyon turistleri ekledi\u011fimizde su ihtiyac\u0131 daha art\u0131yor. Daha net ifadeyle \u201cArtan n\u00fcfus, kentle\u015fme, sanayi ve tar\u0131m faaliyetleriyle birlikte \u00fclkemizde su talebi de do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkilerini analiz etmek i\u00e7in kullan\u0131lan modellerine sonu\u00e7lar\u0131na ve su kaynaklar\u0131m\u0131za ili\u015fkin gelecek projeksiyonlar\u0131na g\u00f6re su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve verimli kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmamas\u0131 durumunda yak\u0131n gelecekte havzalar\u0131m\u0131zda \u00f6nemli su a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olu\u015faca\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye'nin su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00e7eken bir \u00fclke durumuna gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Suyu verimli kullanmaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. Su verimli\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131; suyun miktar ve kalite bak\u0131m\u0131ndan korunarak, ekosistem duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n gereksinimlerini dikkate alacak \u015fekilde ba\u015fta tar\u0131m, sanayi ve kentsel kullan\u0131mlar olmak \u00fczere t\u00fcm sekt\u00f6rlerde ak\u0131lc\u0131, payla\u015f\u0131mc\u0131, hakkaniyetli ve verimli \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 esas almaktad\u0131r. Su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in en etkili, en ucuz ve en uygulanabilir yakla\u015f\u0131m olan su verimlili\u011fi suyun k\u0131s\u0131tlanmas\u0131n\u0131 de\u011fil, israf\u0131n engellenmesi ve kay\u0131plar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131yla su kullan\u0131m\u0131ndan elde edilen faydan\u0131n maksimize edilmesini hedeflemektedir.<\/p>\n\n\n\n
I. Kentsel Su Kullan\u0131m Verimlili\u011fi<\/p>\n\n\n\n
II. Tar\u0131msal Su Kullan\u0131m Verimlili\u011fi<\/p>\n\n\n\n
III. End\u00fcstriyel Su Kullan\u0131m Verimlili\u011fi<\/p>\n\n\n\n
IV. B\u00fct\u00fcn Sekt\u00f6rleri Etkileyen Su Kullan\u0131m Verimlili\u011fi<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak iki y\u00f6nl\u00fc \u00f6nlemler silsilesini hayata ge\u00e7irmek gerekmektedir. \u0130lki bir\u00e7ok dilde, atas\u00f6z\u00fcnde de ifade edildi\u011fi gibi da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131; yerle\u015fimin, sanayinin, tar\u0131m\u0131n, turizmin kahir ekseriyette cereyan etti\u011fi ovalar\u0131n ya\u015famas\u0131 i\u00e7in elzemdir. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma neticesinde ya\u015fanacak kurakl\u0131k ve \u00f6zellikle azalacak ya\u011f\u0131\u015f, hele hele da\u011flar\u0131m\u0131z\u0131n s\u00fcs\u00fc kar k\u00fctlesinin yok olu\u015fu, da\u011fl\u0131k alanlar d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00f6lgelerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen hi\u00e7bir faaliyetin yap\u0131lamamas\u0131na, ilerleyen d\u00f6nemde azalan kaynaklar ile ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda petrol u\u011fruna yap\u0131lan sava\u015flar yerine bu d\u00f6nemde su sava\u015flar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci konu ise suyumuzun verimli kullan\u0131lmas\u0131. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi olmasa bile artan n\u00fcfus ile k\u0131t kaynak haline gelecek suyumuzu korumak i\u00e7in ki\u015fisel olarak yapacaklar\u0131m\u0131z da var. Bunlara rezervuara i\u00e7i su dolu bir \u015fi\u015fe b\u0131rakarak, di\u015f f\u0131r\u00e7alarken, t\u0131ra\u015f olurken bo\u015funa su ak\u0131tmayarak, musluklar\u0131m\u0131za perlat\u00f6r takarak, bula\u015f\u0131k ve \u00e7ama\u015f\u0131r makinelerimizi hep tam dolu kullanarak ba\u015flayabiliriz. (www.suverimliligi.gov.tr) .Yap\u0131lacak daha \u00e7ok \u00f6nlem var. Zira su g\u0131dad\u0131r, su hayatt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
4 MAYIS 2024 TAR\u0130HL\u0130 CO\u011eRAFYANIN \u00d6NEM\u0130, \u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130 VE DA\u011eLIK ALANLAR TEMALI TOPLANTI RAPORU Da\u011fl\u0131k Alanlar\u0131n\u0131n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve Y\u00f6neti\u015fimi Derne\u011fimiz, Aral\u0131k 2013 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftur. 10 y\u0131l\u0131 a\u015fan kutlamalar\u0131m\u0131z kapsam\u0131nda bug\u00fcn Co\u011frafyan\u0131n \u00d6nemi, \u0130klim De\u011fi\u015fiklikleri ve Da\u011fl\u0131k Alanlar konusunu T\u00fcrkiye \u00fczerinden \u00f6zellikle de\u011ferlendirmek istiyoruz. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131za her birine \u015fahs\u0131m ve Dernek \u00fcyelerimiz ad\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 te\u015fekk\u00fcr ederim. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-407","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=407"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":413,"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/407\/revisions\/413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=407"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=407"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/2013dagyonetisimi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=407"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}